Verandermanagement

Minister van de Toekomst

Een nieuwe Thorbecke is als minister van Toekomst noodzakelijk
Riens Meijer (07-01-2010)

Kennis en het beschikken over informatie vormen de centrale hulpbronnen in de huidige maatschappij en economie. Nederland kan en moet in de kenniseconomie een leidende rol in Europa innemen.

Historici hebben erop gewezen dat Nederland tijdens de Industriële revolutie een positie in de achterhoede innam. De ontdekkingen en innovaties die na 1850 de wereld veranderden, ontstonden buiten Nederland en werden hier relatief langzaam en op kleine schaal ingevoerd. Die fout moeten we niet nog eens maken.

Het is daarom onbegrijpelijk dat de regering onvoldoende heeft ondernomen om in de Europese kenniseconomie het voortouw te nemen. Even onbegrijpelijk is dat de Tweede Kamer daarin niet of onvoldoende corrigerend heeft opgetreden.

Thorbecke is volgens mij de meest geslaagde staatkundige hervormer uit de Nederlandse geschiedenis. Een staatsman van die allure is nu, 160 jaar later, zeer hard nodig om de noodzakelijke hervormingen tot stand te brengen. De staatsrechtelijke hervormingen van Thorbecke kwamen als een soort springvloed over de bevolking. Met name de jongeren van die tijd begroetten ze met grote geestdrift.


KUS DE VISIE WAKKER

De overheid (in verkleinde vorm) zal alleen goed kunnen opereren als er een duidelijke visie op de toekomst bestaat, en een helder beeld van het daarvoor noodzakelijke beleid. De huidige politici in Den Haag vullen hun tijd voornamelijk met onderling geharrewar, waarbij het belang van het land het altijd aflegt tegen het belang van de partij. Er is momenteel geen enkele politicus die het beeld uitdraagt een integrale visie op de toekomst van Nederland te hebben- laat staan dat hij of zij in staat zou zijn die visie in beleid om te zetten en slagvaardig uit te voeren.

Het zou daarom aan te raden zijn dat een trio van competente personen in goede samenwerking een bestuurlijk team vormt dat boven de partijen staat. Dat team kan ervoor zorgen dat noodzakelijke veranderingen en vernieuwingen worden aangepakt en dat snel een jongere generatie met het noodzakelijke elan op belangrijke posities in de politiek en bij de overheid terechtkomt. Die mensen moeten we goed betalen. Een minister van Toekomst die ook verantwoordelijk wordt voor het totale innovatiebeleid in Nederland zou een goede aanzet zijn tot deze noodzakelijke vernieuwing.

Om er voor te zorgen dat het kabinet slagvaardiger gaat worden, is het bijvoorbeeld aan te raden om van de ministeries van Economische Zaken, Onderwijs en Wetenschappen en Landbouw en Visserij één ministerie te maken en dit op basis van geactualiseerde kerntaken te organiseren.

Op landelijk niveau kunnen we een voorbeeld nemen aan Singapore. Het is algemeen bekend dat die staat in het verleden een allesomvattend vernieuwd beleid heeft ingezet en daarmee in betrekkelijk korte tijd een goed functionerend moderne maatschappij tot stand heeft gebracht.

Op gemeentelijk niveau kan en moet ook het nodige veranderen. Het besturen van een gemeente vraagt logische stappen en geen bevlogen overtuigingen. Het Zwitserse model, waarbij politiek gekleurde wethouders hebben plaatsgemaakt voor professionele bestuurders met hart voor de gemeente, blijkt veel beter te functioneren dan het huidige Nederlandse systeem.