Teamwork

Balkenende blijft: kabinet is veranderd

Over de groepsdynamica van onze regering
Jaco van der Schoor (23-11-2009)

Balkenende blijft, back to business zou je zeggen. Maar zo eenvoudig zal dat niet zijn. Door de openlijke flirt van Balkenende met Brussel is de groepsdynamica binnen het kabinet weer volop in beweging.

Anders dan teams in het bedrijfsleven is de groepsdynamica van een kabinet vrij voorspelbaar. Na de eerste aftastende fase vindt men een modus hoe met elkaar om te gaan en die modus blijft zo’n vier jaar in stand tot de volgende verkiezing. Als de modus niet volstaat valt het kabinet. Inhoudelijke meningsverschillen zegt men dan.

Teams in het bedrijfsleven kennen vaak een minder voorspelbaar bestaan. Teamleden komen en gaan en daardoor zullen teams steeds zich opnieuw moeten aanpassen aan de veranderende omstandigheden. Elke keer dat er in een team veranderingen in de samenstelling optreden zullen de teamleden zich opnieuw moeten committeren aan het team, de teamdoelstellingen en de manier van werken. Gebeurt dat niet, dan zal het team suboptimaal functioneren.
De voorspelbare modus van het kabinet is door het mogelijke vertrek van Balkenende weggevallen. De getrouwen van Balkenende zullen zich hebben afgevraagd hoe het vertrek van hun leider op te vangen, Maxime Verhagen zag zich al zitten in het Torentje en de opponenten van Balkenende hoopten op nog twee mooie jaren in een opgefrist kabinet.

Dat gaat dus allemaal niet door. En de vraag is nu wat de consequenties zijn. Heeft Balkenende aan gezag ingeboet doordat zijn missie is mislukt en er nu dus twijfel is aan zijn commitment? Of is zijn positie misschien versterkt nu hij toch wel mooi kanshebber was op een Europese topfunctie? En wat zal dit betekenen voor de leden van het kabinet? Donner kan gerust ademhalen, zijn JP blijft. De modeltreintjes kunnen weer uit de kast. Maar Maxime Verhagen dan. Niets gevaarlijker voor een team dan een teamlid dat aan de macht heeft geroken en daarna weer terug in de kast moet. Zal hij het leiderschap van Balkenende kunnen accepteren?

Duidelijk is dat de verhoudingen niet meer zijn wat ze een paar maanden geleden waren. Met een aantal hoofdpijnbeslissingen voor de boeg staan ons als toeschouwers nog boeiende tijden te wachten.

Back to business? Ik dacht het niet.

_ _ _

Jaco van der Schoor is vennoot van Mensen in Bedrijf. Hij adviseert en begeleidt (management)teams in veranderingstrajecten.

Jaco schreef ‘Hoera, een conflict! Over waarom teams conflicten nodig hebben’ (2008) en ‘Leve het verschil! Beter samenwerken, beter presteren’ (2009), is actief blogger en als gastdocent verbonden aan verschillende universiteiten.