Teamwork

Kunnen wij iets leren van sportcoaches?

Lessen uit de sport
Jaco van der Schoor (27-09-2009)

Deze week was ik op een congres over teambuilding in de sport. Omdat ik een strikte geheimhoudingsverklaring heb moeten tekenen kan ik niet ingaan op de sappige nieuwswaardige weetjes en zal me beperken tot de inhoud.

Op het congres spraken onder andere wondercoach Guus Hiddink en zijn basketbalevenknie Ton Boot. Zo gaandeweg de dag tekende ik een aantal waarheden op kenmerkend voor hoe er in de sport naar teams en de ontwikkeling daarvan wordt gekeken.

Een overzicht:
• De coach is de norm. Spelers hebben zich daaraan aan te passen.
• Tevredenheid is ondergeschikt aan resultaten. Als er resultaten zijn komt de tevredenheid vanzelf.
• Persoonlijke doelen mogen nooit de teamdoelstellingen overstijgen (hier werd de naam van een voetballer genoemd, maar ja, die geheimhouding….)
• Als iemand niet bijdraagt aan het team moet hij eruit.
• En over het omgaan met verschillende persoonlijkheden en culturen: ‘Ik pas me niet aan, dat is nergens goed voor’

Duidelijke taal, gebezigd door coaches die tot de meest succesvolle van hun sport gerekend worden. Hoezo luisteren naar je teamleden? De coach is in alles de baas, doelen zijn heilig. Met deze boodschap verdienen de coaches overigens aardig bij in het bedrijfsleven met deze visies op hedendaags leidinggeven. Sport staat dan parallel voor het bedrijfsleven. Wat te doen nu, als je je als manager luistert naar deze successtories van de Nederlandse sport? Klopt de parallel en is het vanaf nu dan klaar met het situationeel leidinggeven? Behoort het streven naar eigen verantwoordelijkheid tot het verleden?

Ik denk het niet. Het is weliswaar verleidelijk de lessen uit de sport te plakken op teams in het bedrijfsleven. Maar er is echt een levensgroot verschil. Voor ieder sportteam is het klip en klaar waarom het op aarde is. Om de wedstrijd te winnen. Als de wedstrijd verloren gaat, moet het team beter zijn best doen en de volgende wedstrijd winnen.

Door deze eendimensionale doelstelling is het ook betrekkelijk eenvoudig om de bijdrage van de spelers meetbaar te maken: hoe vaak scoorde de spits, hoe vaak werd de verdediger gepasseerd (dat is dan dus niet goed). De taakverdeling komt voort uit de door de trainer gekozen strategie om het doel te bereiken.

Zo simpel is het helaas niet in het bedrijfsleven. Want zegt u eens eerlijk: Hoe helder zijn de doelstellingen van uw team? En hoe duidelijk is de bijdrage van uw spelers aan het realiseren van die doelstellingen? Ik vermoed dat er heel wat lezers zijn die zich een flinke tijd met deze vragen kunnen bezighouden. Wat we wel kunnen meenemen uit de vergelijking met sport is dat een scherp geformuleerde doelstelling vertaalt naar resultaten, maakt dat beter te zien is hoe het team presteert en op weg is te winnen.

_ _ _

Jaco van der Schoor is vennoot van Mensen in Bedrijf. Hij adviseert en begeleidt (management)teams in veranderingstrajecten.

Jaco schreef ‘Hoera, een conflict! Over waarom teams conflicten nodig hebben’ (2008) en ‘Leve het verschil! Beter samenwerken, beter presteren’ (2009), is actief blogger en als gastdocent verbonden aan verschillende universiteiten.