Informatiegedrag

Verschillen en overeenkomsten

Oordeel niet te snel over anderen
Guus Pijpers (20-05-2010)

Iedereen wil de wereld om zich heen begrijpen. Gelukkig hebben wij mensen, en dan vooral onze hersenen, een cognitieve capaciteit die we daarbij goed kunnen gebruiken. Want wij bekijken onze omgeving vanuit twee perspectieven.

Het eerste perspectief gaat na welke verschillen er zijn binnen het materiaal. Het andere perspectief is gebaseerd op de overeenkomsten van de diverse objecten. Iemand die ordent neemt vaak een van de twee gezichtspunten in. Je kunt je beddengoed ordenen per bed; je kunt ook ordenen op lakens, kussenslopen, kleur of seizoen. Er is geen perspectief goed of fout, alleen anders.

Ons brein gebruikt dit groeperen vooral om de stortvloed aan informatie te ordenen. Wij zijn zogezegd excellente groupies. Jammer genoeg zijn we vaak aan het overgroeperen. Alles, maar dan ook echt alles moet in een bepaald hokje passen: zwart-wit, man-vrouw, generatie X-Y-Baby. Onze hersenen benadrukken ook automatisch de verschillen tussen de groepen en minimaliseren de verschillen binnen de groep. We weten allemaal dat een groep mensen willekeurig verdelen automatisch leidt tot een haast aangeboren rivaliteit tussen de groepen.

Dit classificeren doen we de hele dag door, vaak zonder ons daarvan bewust t zijn. Bedenk ook dat groeperen bij alle mensen van de wereld voorkomt. Maar we zijn er nog niet uit of deze hersencapaciteit is aangeboren, net als onze aanleg voor taal.

Ben je daarom bewust dat je heel vaak nieuwe zaken of nieuwe mensen automatisch in een hokje plaatst. Zeker als die zaken of mensen passen in een categorie waarbij jij je prettig voelt. Stel je oordeel eens uit. Ga na of het criterium waarop je indeelt, wel het juiste is. Verras je brein eens met een nieuw perspectief.