Informatiegedrag

Aandacht gevraagd

Laat zien waaraan je aandacht geeft
Guus Pijpers (13-05-2010)

Nog nooit hebben onze hersenen zoveel vragers voor aandacht te verwerken gekregen. Geen wonder dat deze tijd nieuwe ziekten met zich meebrengt. Twee soorten ziekten die voortkomen uit gebrek aan aandacht, zijn Attention Deficit Disorder (ADD) en Attention Deficit Trait (ADT).

ADD is een neurologische aandoening die kan worden versterkt door omgevingsfactoren. Zichtbare uitingen zijn rusteloosheid, onvermogen om gerichte aandacht te geven en het gevoel continu belangrijke informatie te missen en geen tijd meer over te houden voor reflectie. De gevolgen zijn dat mensen zaken gaan uitstellen, vergeetachtig zijn, termijnen niet halen en zich niet kunnen concentreren.

ADT heeft vooral een oorzaak buiten de persoon gelegen. De symptomen worden vaak pas na lange tijd zichtbaar. Lijders aan deze ziekte hebben ook moeite met het stellen van prioriteiten, het managen van hun eigen tijd en het organiseren van informatie. Dat leidt vaak tot chaotisch, gehaast gedrag, vlagen van razernij, norsheid en gedrag dat geen tegenspraak duldt.

Enkele tips voor het verbeteren van je aandacht

SINGLETASKING
Meerdere mentale taken tegelijkertijd uitvoeren lukt alleen als het merendeel van die taken onbewust verloopt. Ons onbewuste kan wel vele taken parallel uitvoeren, getuige activiteiten als autorijden en ademhalen. Aandacht geven wil zeggen de belangrijkste activiteit selecteren en uitvoeren. Daarbij is bewezen dat je in pakweg 15 tot 20 minuten die taak uitvoert en dan iets totaal anders gaat doen. De taak zelf hoeft niet af te zijn.

RECIPROCITEIT
Mensen willen graag aandacht. Die geef je hen als je hen persoonlijk aanspreekt. Maar het principe van reciprociteit werkt ook hier. Als jij aandacht aan anderen geeft, krijg je aandacht terug. Dat is inherent aan onze cultuur.

In je werk geldt dat voor het gebruik van informatie net zo.
1. Laat zien of zeg aan welke informatie je aandacht geeft.
2. Ga na aan welke informatie je zelf tijd en aandacht wilt besteden.
3. Vraag aan je omgeving of je voldoende aandacht geeft aan de informatie die zij verstrekken.

WACHT ENKELE MINUTEN
Laat je niet verleiden te snel bepaalde besluiten te nemen. Stel belangrijke besluiten altijd even uit. Een paar minuten is vaak al voldoende. Ga even ergens anders naar toe, las een ander onderwerp in en breng rust terug in de discussie door een verplichte pauze.

AFWIJKEND
Zorg dat jouw informatie sterk afwijkt van de omgeving. Kleur, vorm, geluid: alles is geoorloofd. Sluit ook eens aan bij basale angsten en reflexen van mensen. Voorspel bijvoorbeeld rampscenario’s als je project niet wordt goedgekeurd. Of neem een hond mee als je weer een presentatie geeft. Alles wat voorspelbaar is, krijgt immers weinig aandacht.

Levenslang leren is noodzakelijk geworden. Aandacht en concentratie zijn een randvoorwaarde om te kunnen blijven leren. Aandacht is wel te richten, maar niet te vergroten. Net als tijd is aandacht altijd schaars en beperkt.

Stuur daarom je aandacht beter. Neem van goede momenten vooral veel informatie uit de context op. In onze hersenen zijn de systemen voor sturing van aandacht en voor gevoelens nauw met elkaar verbonden.