Informatiegedrag

Eens gevonden...

De weg uit de informatiedoolhof
Guus Pijpers (11-02-2010)

We verzamelen veel, ook wat informatie betreft. Informatie speelt immers een belangrijke rol in ons leven. Legio zijn de redenen waarom mensen op het maniakale af informatie verzamelen. Sommigen leggen grote collecties aan op hun harde schijven, in hun kasten, en in hun werkkamers, thuis en op het werk. Deze persoonlijke verzamelingen bestaan uit informatiedragers in diverse vormen en formaten, zoals brieven, web prints, boeken of tijdschriften.

Ook structuren die de informatie ordenen of beschrijven, worden gebruikt (bijvoorbeeld agenda’s, folders op de computer, geordende stapels documenten, to-do lijsten). Ten slotte bevat zo’n collectie ook verwijzingen naar de bronnen (je favorietenlijst, mailinglijsten, de namen in je mobieltje). Om dan nog te vinden wat je hebt, vereist een goed geheugen (wat de meeste mensen niet hebben) en een goed ordeningssysteem (wat velen niet goed bijhouden).

Schattingen zeggen dat kenniswerkers 15-35% van hun tijd bezig zijn met het – opnieuw - zoeken naar informatie. Veel zoekopdrachten, on- en offline, worden afgebroken, soms met ingehouden woede omdat men zeker is dat de informatie toch ergens moet zijn. Zelfs de goed georganiseerde collega vindt nu vaak iets niet meer, eenvoudigweg door de hoeveelheid. Iemand verzuchtte daarom ooit: “als we eens wisten wat we al weten”.

Velen zoeken eerst in de eigen opgebouwde verzameling informatiebronnen voordat ze anderen raadplegen of, afhankelijk van iemands voorkeur, direct online het antwoord hopen te vinden. Deze persoonlijke informatieverzamelingen steunen op het feit dat iemand nuttige informatie bewaart en de rest verwijdert. Soms wordt dezelfde informatie op meerdere plaatsen of in verschillende formaten opgeslagen om maar ooit toegankelijk te zijn. Helaas is de tijd hierbij niet in ons voordeel. Want tijd voor het periodiek onderhoud van deze collecties hebben we niet meer. Toch willen we eens gevonden informatie gemakkelijk kunnen terugvinden.

De ervaring leert dat veel informatie aan personen is gekoppeld. We weten vaak beter van wie we de informatie kregen dan waar hij is opgeslagen. Bij het zoeken naar eens gevonden informatie neemt de zoekmachine van de toekomst dat sociale aspect mee. Technologie helpt dan zeker om te vinden wat u zoekt. Of gaat u zelfs proactief van advies dienen bij uw dagelijkse beslommeringen met informatie.

Sommige mensen bewaren echt alles over zeer lange tijd; anderen plegen periodiek onderhoud van hun informatiebronnen. Wanneer hebt u bijvoorbeeld voor de laatste keer een abonnement bewust opgezegd? Het is een goed slecht idee om een informatiedieet te volgen. De meeste informatie is toch niet voor u bestemd, en dat wist u ook al vooraf als u eerlijk tegen uzelf bent.